غلامحسين افضل الملك
36
سفرنامه خراسان و كرمان ( فارسى )
است . مرحوم حسينخان « 1 » نظام الدوله ايلخانى شاهسون والى سابق خراسان پدر حاجى غلامرضا خان « 2 » آصف الدوله والى حاليّه مملكت فارس هم در اينجا دو كاروانسراى وسيع بسيار خوب ساخته كه زوّار راحت هستند . از براى آب زمين را كندهاند تا به آب رسيده تقريبا بيست پله بايد پائين رفت تا از يك محوطه و فضائى كه آب از آنجا جوشيده و جمع شده آب بردارند . سه آبانبار به همين شكل در اينمكان ساختهاند . يكى از بناهاى شاه عباسى است و دو تاى ديگر از بناهاى نظام الدوله است كه يكى خراب شده و يكى ديگرش آب دارد اما آب آن بو ميدهد . از آبانبار شاه عباسى آب خوبى برميدارند لكن اندكى شور مزه است در ميان دشت تلگرافخانهء دولتى داير است كه بولايات سئوال و جواب مىكند . شب چهارشنبهء بيست و دويم از ميان دشت به طرف « عباسآباد » حركت كرديم ، مسافت راه پنج فرسنگ و نيم است ، لكن چاپار شش فرسنگ حساب مىكند . در سر يك فرسنگ و نيمى قهوهخانهايست كه آب از چاه ده ذرعى بيرون كشيده به مصرف مىرساند . از نزديك قهوهخانه كه حركت ميكنى بايد از ميان كوههاى پست و تپهها عبور كرد . از قهوهخانه
--> ( 1 ) - حاج حسين خان نظام الدوله كه شهاب الملك نيز لقب داشت در نظام منصب بوزباشى داشت و هنگام لشكركشى ايران به هرات جزو سپاهيان دولت و از سركردگان سپاه بود و بهمراهى امير حسين خان زعفرانلو ( شجاع الدوله ) برادر سامخان ايلخانى كرد زعفرانلو به تهران آمد و مورد تشويق قرار گرفت و بدرجهء سرتيپى نائل و رئيس توپخانه شد . بعدها بسردارى قشون خراسان و پس از آن به ايالت كرمان و خراسان منصوب شد و در 1292 ه . ق بدرود حيات گفت . ( 2 ) - حاج غلامرضا خان آصف الدوله پسر حسين خان نظام الدوله مانند پدرش از آغاز جوانى وارد خدمت نظام شد و بعدها ترقى كرده سرتيپ اول توپخانه شد ، و ملقب به شهاب الملك گرديد . سالها بعد حكومت كرمان و بلوچستان و مازندران را داشت ، سپس بحكومت تهران رسيد و آخر الامر والى خراسان شد و يك چندى نيز در كابينه ابو القاسم خان ناصر الملك وزير بود . براى اطلاع بيشتر به كتاب شرح حال رجال ايران مراجعه شود .